Abraham Meurs

Mannelijk - Ja, datum echter onbekend



  • Naam Abraham Meurs 
    Roepnaam Abraham Fransz 
    Geslacht Mannelijk 
    Beroep 1670 
    schepen van Oudshoorn 
    Referentienummer Mu01 
    Recordnummer 20963 
    Overleden Ja, datum echter onbekend 
    Aantekeningen 
    • Uit De Viersprong 25e jaargang, nr. 94, februari 2008:

      De pannenbakkerijen in Oudshoorn en Aarlanderveen
      door A. J. J. vam 't Riet

      Beschrijving van de geschiedenis van de noordelijke pannenbakkerij aan de westzijde van de Heimanswetering

      De twee pannenbakkerijen aan de westkant van de Heimanswetering waren van elkaar gescheiden door een kalkbranderij. Van de meest noordelijk gelegen pannenbakkerij kan het stichtingsjaar vrij nauwkeurig worden aangegeven. Pannenbakker Barent Heijndrickszn. stelde in 1649 zijn pannenbakkerij als onderpand voor de betaling van hout, steen, kalk, ijzerwerk en arbeidsloon voor zijn 'nieuw panwerck ende schuijt'. De pannenbakkerij zal dus in datzelfde jaar of misschien een jaar eerder zijn gebouwd. Zakelijk gezien was het bedrijf geen succes. In 1656, na het overlijden van Barent Heijndrickszn. en zijn vrouw Maritgen Harmensdr., bleek dat zij een 'desolate' boedel hadden achtergelaten. Na een publieke verkoop ging het bedrijf, inclusief de voorraden en gereedschappen, voor 1.500 gulden over naar Pieter Willemszn. Maes en de Alphense steenbakker Dirck van Nuijs. Een jaar later deed Maes zijn aandeel over aan Van Nuijs. De pannenbakkerij werd toen omschreven als pannenbakkerij en estrikwerk. Het is aardig dat in de transportakte van 1657 ook de verkoop van 'den cleijtreet os' wordt genoemd. Voor het treden, oftewel mengen, van de klei werd dus gebruik gemaakt van een os. Weer een jaar later deed Dirck van Nuijs het bedrijf voor 2.200 gulden over aan de Oudshoornse pannenbakker Abraham Franszn. Meurs. Hoe de volgende eigendomsovergang in zijn werk ging, is niet duidelijk. In 1682 verkochten Maerten Dircxszn. Lelijvelt en Jacob Dircxszn. Outshoorn, mede namens Hendrick Abrahamszn. Meurs, het bedrijf voor 1.050 gulden aan Jan Otten van der Schroeff. Diens kinderen deden het bedrijf na zijn overlijden in 1698 over aan Giel Janszn. Blom, Cornelis Claeszn. van Staveren en Gerrit Claeszn. van Staveren. Nadat de gezamenlijke eigenaren onderling gedeelten in het bedrijf hadden verkocht en vererving plaatsvond, werd 5/6 van het bedrijf in 1749 eigendom van Leendert Joosten Spruijt en Cornelis van Rijn.

      De pannenbakkerij bleek inmiddels wel te zijn uitgebreid. Er was in dat jaar sprake van een dubbel pannen- en estrikwerk met rode en blauwe oven, vijf woonhuizen, turfschuren, steenloodsen, kleistalen (opslag van klei) en een kaagberg (dichte hooiberg) met stalling. De waarde van het bedrijf op dat moment kan worden gesteld op zo'n 5.200 gulden. De weduwe van Cornelis van Rijn, Marrigje Turkenburg, verkocht in 1756 haar aandeel aan haar zoon Teunis van Rijn. Een jaar later kocht Teunis met Leendert Spruijt het resterende zesde gedeelte van het bedrijf van Dievertje Pieterse Slingerland, echtgenote van Dirk Verbaan.

      Op 7 juli 1802 overleed Maggeltje Spruijt, de weduwe van Teunis van Rijn. Al eerder, in juli 1788, had zij bij testament bepaald dat haar zoon Cornelis Teuniszn. van Rijn het recht had om de pannen- en estrikbakkerij met bijbehorende woonhuizen, gereedschappen en voorraden voor 8.000 gulden uit de boedel over te nemen. In oktober 1802 verklaarde Cornelis dat hij van dat recht gebruik wilde maken, zodat hij vanaf dat jaar eigenaar van het bedrijf was.14 Cornelis van Rijn overleed in 1816. Zijn weduwe, Grietje Dam, verkocht het 'pan en estrikwerk met roode en blaauwe oven' in 1838 aan haar zoon Leendert van Rijn. Leendert deed in 1855 het bedrijf over aan Hermanus Kloot, die ook de aan de zuidkant aangrenzende pannenbakkerij in eigendom had.


      Beschrijving van de geschiedenis van de zuidelijke pannenbakkerij aan de westzijde van de Heimanswetering

      Deze zuidelijk gelegen pannenbakkerij aan de westkant van de Heimanswetering wordt voor het eerst genoemd in 1630, toen het bedrijf voor de helft eigendom was van Pouls Jans van Coolhoven en voor de andere helft van Christophell van Nieuwenhoven en zijn kinderen. Het bestond in die tijd uit een pannenbakkerij, estrikwerken en kalkovens. De kalkovens werden al in 1633 afzonderlijk van de pannenbakkerij verkocht.
      Bij de pannenbakkerij behoorden inmiddels woonhuizen en schuren. In 1634 verkochten de kinderen van Van Coolhoven hun helft aan de kinderen van Van Nieuwenhoven. Uit de transportakte blijkt dat zowel Van Coolhoven als Van Nieuwenhoven met een dochter van Floris van Stopenburch was getrouwd. Het is niet onmogelijk dat de pannenbakkerij oorspronkelijk uit die familie kwam. Op de dag dat de kinderen Van Nieuwenhoven eigenaar werden van de volledige pannenbakkerij, verkochten zij het bedrijf onmiddellijk door aan Adriaen Janszn. van Staveren, schepen van Leiden, en Cornelis Claeszn. van Nattenhoven, die van beroep kalkbrander was. Het is niet duidelijk hoe de volgende eigendomsoverdracht plaatsvond. Wel is zeker dat ook deze pannenbakkerij in handen kwam van de familie Meurs. In 1641 werd Abraham Franszn. Meurs in een belending als eigenaar genoemd, terwijl Cornelis Abrahamszn. Meurs het bedrijf in 1669 als onderpand gaf voor een lening van 100 gulden en in 1674 voor een lening van 600 gulden.
      Cornelis Meurs breidde zijn bezit in 1674 uit door de aankoop van een huis en erf aan de zuidkant van de pannenbakkerij. De betaling geschiedde in de vorm van levering van 72.000 dakpannen aan de verkoper.
      Het bedrijf van Cornelis Meurs was in de loop van de jaren zeventig belast met schulden. In 1675 leende Cornelis nogmaals geld, nu een bedrag van 1.350 gulden van Dirck Pieterszn. Lelijvelt te Koudekerk. Na het overlijden van Cornelis Meurs waren de kinderen waarschijnlijk te jong om zelf het bedrijf te leiden. Bovendien was de financiële toestand niet gezond. De pannenbakkerij kwam toen vermoedelijk in handen van Hendrick Abrahamszn. Meurs. Hij verkocht hem in 1695 aan Pieter Corneliszn. Meurs. In 1733 werd het bedrijf door de kinderen van de overleden weduwe van Pieter Corneliszn. Meurs overgedragen aan hun broer en mede-erfgenaam Cornelis Pieterszn. Meurs. Hij erfde een vierde gedeelte en keerde de andere erfgenamen 2.400 gulden uit.

      In 1808 kwam er een einde aan het eigendom van de familie Meurs gedurende meer dan anderhalve eeuw. Nadat Trijntje van der Hut, weduwe van Pieter Meurs, al in 1806 haar helft in het bedrijf had verkocht, deed Geertje Kalkoven, weduwe van Harmen Meurs, dat in 1808. Het complex bestond toen uit 'twee huizen en erven, een pannen-en tegelbakkerij met een rode en blauwe oven, loodsen, schuren, kleistalen en het land daarachter'. Bovendien werden de gereedschappen en een Rijnschip verkocht. Eigenaar van beide helften werd Matthijs Kloot.25 De relatie met de familie Meurs bleef echter bestaan. Matthijs Kloot was de schoonzoon van Harmen Meurs en Geertje Kalkoven. Matthijs overleed in 1842, zijn echtgenote Marijtje Meurs in 1858. Hun enige volwassen geworden zoon, de in 1804 geboren Hermanus, had het bedrijf al in 1827 overgenomen.

      (voor het vervolg van dit verhaal, zie bij Hermanus Kloot)










      Streekarchief Rijnlands Midden:

      protocollen Oudshoorn 1638-1649
      inventarisnummer 4
      bladzijde 213
      datum 10-09-1648
      inhoud Reijer Dircksz van der Clijff verkoopt aan Cornelis Remeusz van Sanen, zeilmaker, een gedeelte kade aan de Heimanswetering in de Gnephoek, belend ten oosten de wetering, ten zuiden de weduwe en kinderen van Cornelis Ghijsen, ten westen Ghijsbert Dirxsz en Adriaan Jansz en ten noorden Ghijsbert Paulsz. Koopsom 28 gulden.
      vervolg a folio 213v. 10-09-1648. Cornelis Remeusz van Sanen draagt over om niets "om onderlinge genegentheijt" op Abraham Fransz van Meurs bovengenoemde kade.

      protocollen Oudshoorn 1657-1663
      inventarisnummer 6
      bladzijde 53v
      datum 04-04-1658
      inhoud Dirck van Nuijs, steenbakker te Alphen, verkoopt aan Abraham Fransz Meurs, pannenbakker te Oudshoorn, een huis, erf en pannenbakkerij aan de Heimanswetering, belend ten oosten de Heimanswetering, ten zuiden Sijmon Jansz Quick, ten westen Gerrit Dammisz Dusseldorp en ten noorden de erfgenamen van Pieter Ghijsen van der Gracht. Koopsom 2.200 gulden. Borgen zijn Claesz Jansz Onnosel en Jan Leendertsz den Doon (?).
      plaatsnaam Oudshoorn

      protocollen Oudshoorn 1657-1663
      inventarisnummer 6
      bladzijde 87
      datum 22-03-1659
      inhoud Jan Jansz van der Hans, wonende aan de Heimansbrug, koopt, met bemiddeling van Maerten Boogaert, scheepmaker te Alphen, een nieuw dijnopschip en is schuldig aan Aert van Noort, wonende te Alphen, 1.041 gulden. Borg zijn zwager Abraham Fransz Meurs, wonende aan de Heimansbrug.
      plaatsnaam Oudshoorn

      protocollen Oudshoorn 1657-1663
      inventarisnummer 6
      bladzijde 199
      datum 02-06-1661
      inhoud Abraham Fransz Meurs, wonende in de Gnephoek, schenkt bij "donatio inter vivos" aan zijn zoon Cornelis Abrahamsz Meurs een huis, erf en pannenbakkerij in de Gnephoek, belend ten oosten de Heimanswetering, ten zuiden Cornelis Abrahamsz voorn., ten westen Gerrit Dammisz en ten noorden de erfgenamen van Pieter Gijsen van der Graft.
      plaatsnaam Oudshoorn

      protocollen Oudshoorn 1664-1671
      inventarisnummer 7
      bladzijde 163
      datum 14-06-1668
      inhoud Abraham Fransz Meurs, pannenbakker aan 's-Molenaarsbrug in de Gnephoek, is schuldig aan Joost Hendrixsz van der Vaeck, lakenkoper te Aarlanderveen aan de Lage Zijde van de Rijn, 1.400 gulden. Gesteld onderpand: zijn huis, erf, pannenbakkerij in de Gnephoek, belend ten oosten de Heimanswetering, ten westen Gerrit Dammisz Dusseldorp, ten zuiden de erfgenamen van Jaepgen Claesz en ten noorden Pieter Paulusz Lelievelt.
      plaatsnaam Oudshoorn

      protocollen Alphen 1667-1671
      inventarisnummer 21
      bladzijde 131v
      datum 01-08-1669
      inhoud Jan IJsbrantsz, wonend te Oude Wetering, koopt een dijnopschip van Abraham Fransz Meurs met procuratie van Jan Jansz van der Hans. Hij IJsbrantsz is nu schuldig aan Aart van Noort 342 gulden en aan Maarten Boogaart 58 gulden, naar aanleiding van een scheepscustingbrief, Oudshoorn d.d. 21-03-1659. Onderpand: het voorn. dijnopschip.
      plaatsnaam Alphen
    Persoon-ID I20963  groeneveld
    Laatst gewijzigd op 16 jan 2018 

    Vader Frans,   ovl. Ja, datum echter onbekend 
    Gezins-ID F1225229955  Gezinsblad  |  Familiekaart

    Gezin Gooltje,   ovl. Ja, datum echter onbekend 
    Getrouwd 4 jun 1632  Alphen Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie 
    Type: civil 
    Kinderen 
     1. Cornelis Meurs,   ovl. Ja, datum echter onbekend
     2. Barber Meurs,   ovl. Ja, datum echter onbekend
     3. Frans Meurs,   ovl. Ja, datum echter onbekend
     4. Marritie Meurs,   ovl. Ja, datum echter onbekend
     5. Elisabet Meurs,   ovl. Ja, datum echter onbekend
     6. Jan Meurs,   ovl. Ja, datum echter onbekend
    Gezins-ID F8282  Gezinsblad  |  Familiekaart