Pieter Mater

Mannelijk 1822 - 1893  (70 jaar)



  • Naam Pieter Mater 
    Geboren 23 sep 1822  Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie 
    • Gemeentearchief Delft:

      Register
      archiefnummer 0015
      inventarisnummer 00011
      type Burgerlijke standregister

      Akte
      nummer 401
      type Geboorteakte
      plaats Delft

      Personen
      Kind
      naam Pieter Mater
      datum geboorte 23-09-1822
      geboorteplaats Delft
      Moeder
      naam Margaretha Gelharth
    Geslacht Mannelijk 
    Beroep steenkolenhandelaar 
    Verblijfplaats tot 1893 
    Adres:
    Houttuinen, wijk drie nommer zes
    Delft 
    Recordnummer 282066 
    Overleden 15 jul 1893  Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie 
    • Gemeentearchief Delft:

      Register
      archiefnummer 0015
      inventarisnummer 00609
      type Burgerlijke standregister

      Akte
      nummer 413
      type Overlijdensakte
      plaats Delft

      Personen
      Overledene
      naam Pieter Mater
      datum overlijden 15-07-1893
      plaats overlijden Delft
      geboorteplaats Delft
      Relatie
      relatietype Weduwnaar/weduwe
      naam Agatha Clasina van der Meer
      Moeder
      naam Margaretha Gelharth
    Aantekeningen 
    • Ook: Gelharth
      De naam Gelharth is op 17-9-1873 gewijzigd in Mater.


      Van WikiDelft:

      Mater
      Pieter Mater (1822–1893) heette eigenlijk Pieter Gelharth, en kwam uit een katholiek nest. Toen zijn naam in 1876 voor het eerst bij de Houttuinen opdook, leverde hij al vijf jaar lang kolen aan de stad. Pieter Mater profiteerde van de uitzonderlijk goede verkeersverbindingen bij de Houttuinen. De kolen konden zowel per spoor als via het water aangeleverd en afgevoerd worden. Het vermoeden bestaat overigens dat er ook vrij veel met paard en wagen vervoerd werd, vooral omdat één van zijn zoons een nieuw eigen bedrijf startte: een stalhouderij.
      De handel in kolen bleek voor Pieter Mater zeer winstgevend, zodat hij in de decennia nadien verschillende panden en erven aan de Houttuinen kon opkopen. De erven van Mater profiteerden hier volop van. Zijn oudste zoon H.J.S. Mater nam zijn steenkolenhandel over en kon het bedrijf verder uitbreiden. De weduwe van deze zoon liet in 1911 een nieuw en groot bedrijfspand bouwen, dat er tot op heden staat. Het paardenhoofd aan de buitengevel geeft nog aan dat hier voorheen paarden gestald konden worden, terwijl de kolenopslag aan de achterzijde plaatsvond. Een van de nazaten van de familie Mater heeft het bedrijfspand tot in detail nagebouwd. Aad Mater (1926–2001) besteedde de vrije tijd na zijn pensioen aan het minutieus reconstrueren van het familiebedrijf zoals het er voor de Tweede Wereldoorlog uit moet hebben gezien. Na de Tweede Wereldoorlog bleken beide bedrijfstakken van de familiefirma de tand des tijds niet te kunnen doorstaan. Kolenkachels werden vervangen door gaskachels, en vervoer te paard maakte plaats voor modernere vervoersmiddelen als fietsen, brommers en auto's.

      Stalhouderij Mater
      Het ondernemersbloed vloeide de Maters door de aderen. De tweede zoon van Petrus Mater ging niet als 'tweede man' in de steenkolenhandel aan het werk, maar startte zijn eigen onderneming. In 1881 kocht Jacobus Theodorus Mater (1851–1900) de voormalige herberg Het Fontein aan het eind van de Houttuinen ter hoogte van de Binnenwatersloot om deze voortaan als stalhouderij te exploiteren. De verkoop kon waarschijnlijk eenvoudig geregeld worden, aangezien de herberg in handen was van familieleden van zijn vrouw: Adriana Maria van der Knaap (1854–1919). Deze dame werd op haar 46ste weduwe, en zorgde er vanaf dat moment bijna twintig jaar lang voor dat het bedrijf voortgezet werd. Zij paste niet slechts op de winkel, maar ontplooide zich als een kundige onderneemster. Het was op haar initiatief dat architect E.H. Luxemburg een ontwerp maakte voor een groot bedrijfspand aan de Houttuinen. Zowel de stalhouderij als de kolenopslag moesten hierin ondergebracht kunnen worden, terwijl er ook nog twee riante bovenwoningen ingericht werden voor de familieleden.
      Kolenhandel Mater

      Als oudste zoon van Pieter Mater was Hendricus Johannes Stephanes Mater (1849–1894) de aangewezen opvolger voor de steenkolenhandel. Aangezien hij zijn vader slechts één jaar overleefde, zal hij weinig 'eigens' toe hebben kunnen voegen. Het is niet helemaal duidelijk wie het bedrijf direct na zijn dood overgenomen heeft. In 1914 stond zijn neef Petrus Josephus Maria Mater (1882–1967) in ieder geval bekend als steenkolenhandelaar en nam hij de zaken waar. De firma Mater beschikte inmiddels over een groot nieuw gebouwd pand aan de Houttuinen nummers 19 tot en met 23. De steenkolenhandel stond overigens wel los van de stalhouderij, want beide bedrijven adverteerden nog afzonderlijk; pas later traden ze samen naar buiten. Petrus Mater hield kantoor voor zijn 'Anthraciet-, Cokes- en Steenkolenhandel' op Houttuinen 7, waar hij waarschijnlijk ook zijn opslagruimtes had. In 1932 was het niet rendabel meer om beide locaties te gebruiken, zodat de twee pakhuizen met bovenwoning, de wagenschuur en de kolenplaats verkocht werden. Het familiebedrijf vestigde zich nu met beide takken van handel in het pand Houttuinen 19
    Persoon-ID I282066  groeneveld
    Laatst gewijzigd op 8 sep 2017 

    Vader Jan Hendrik Mater,   geb. 20 jan 1798, Hamborn (D) Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie,   ovl. Ja, datum echter onbekend 
    Moeder Margaretha Gelharth,   geb. 28 sep 1798, Ransbach (D) Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie,   ovl. Ja, datum echter onbekend 
    Gezins-ID F1504780646  Gezinsblad  |  Familiekaart

    Gezin Agatha Clasina van der Meer,   geb. 5 aug 1825, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie,   ovl. 28 jan 1880, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie  (Leeftijd 54 jaar) 
    Getrouwd 12 jul 1848  Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie 
    Type: civil 
    • Gemeentearchief Delft:

      Register
      archiefnummer 0015
      inventarisnummer 00197
      type Burgerlijke standregister

      Akte
      nummer 90
      diversen naam Gelharth op 17-9-1873 gewijzigd in Mater
      type Huwelijksakte
      plaats Delft
      datum 12-07-1848

      Personen
      Bruidegom
      naam Pieter Gelharth (of Mater)
      geboorteplaats Delft
      leeftijd 25
      Moeder bruidegom
      naam Margreta Gelharth
      Bruid
      naam Agatha Clasina van der Meer
      geboorteplaats Delft
      leeftijd 22
      Vader bruid
      naam Jacobus van der Meer
      Moeder bruid
      naam Maria Huijbers
    Kinderen 
     1. Hendricus Johannes Mater,   geb. 21 nov 1848, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie,   ovl. 9 feb 1849, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie  (Leeftijd 0 jaar)
     2. Hendricus Johannes Stephanus Mater,   geb. 26 dec 1849, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie,   ovl. 22 feb 1894, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie  (Leeftijd 44 jaar)
     3. Jacobus Theodorus Mater,   geb. 7 dec 1851, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie,   ovl. 17 mei 1900, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie  (Leeftijd 48 jaar)
     4. Maria Antonia Mater,   geb. 9 jan 1854, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie,   ovl. 25 aug 1921, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie  (Leeftijd 67 jaar)
     5. Theodorus Martinus Petrus Mater,   geb. 15 apr 1856, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie,   ovl. 19 feb 1857, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie  (Leeftijd 0 jaar)
     6. Margaretha Anna Alida Mater,   geb. 24 mei 1857, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie,   ovl. 14 jun 1894, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie  (Leeftijd 37 jaar)
     7. Theodora Johanna Maria Stephania Mater,   geb. 1 feb 1860, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie,   ovl. 7 jan 1941, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie  (Leeftijd 80 jaar)
     8. Pieter Stephanus Mater,   geb. 29 jul 1864, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie,   ovl. 15 jan 1865, Delft Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie  (Leeftijd 0 jaar)
    Gezins-ID F1504780631  Gezinsblad  |  Familiekaart