Pieter Wilhelm Adrianus Cort van der Linden

Mannelijk 1846 - 1935  (89 jaar)



  • Naam Pieter Wilhelm Adrianus Cort van der Linden 
    Geboren 14 mei 1846  Den Haag Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie 
    Geslacht Mannelijk 
    Recordnummer 438038 
    Overleden 15 jul 1935  Den Haag Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie 
    Aantekeningen 
    • Van Wikipedia:

      Pieter Wilhelm Adrianus Cort van der Linden was een Nederlandse advocaat, rechtsgeleerde en liberaal politicus. Van 1913 tot 1918 was hij voorzitter van de ministerraad (premier) van het naar hem genoemde kabinet-Cort van der Linden. Pieter Cort van der Linden werd premier. Hij had veel gezag en hij was zelf partijloos, waardoor hij goed zaken kon doen met de confessionelen en socialisten. Hij wist Nederland buiten de Eerste Wereldoorlog te houden en hij bracht de pacificatie tot stand.

      Levensloop
      Pieter Cort van der Linden werd in 1846 in Den Haag geboren als zoon van Gijsbertus Martinus van der Linden en Jacoba Henrietta Wttewaall. Zijn officiële voornamen waren Pieter Wilhelm Adrianus Cort, maar hij gebruikte zijn laatste voornaam als deel van zijn achternaam en tekende als P.W.A. Cort van der Linden.

      Van der Linden bezocht het Gymnasium Haganum en studeerde daarna rechten aan de Rijksuniversiteit Leiden, waar hij in 1869 promoveerde. Van 1869 tot 1879 was hij advocaat; als zodanig verdedigde hij onder andere de van tweevoudige van moord verdachte en daarvoor veroordeelde Hendrik Jut (de kermisattractie kop-van-jut is op hem gebaseerd). Van 1879 tot 1881 was hij commies-griffier van de Tweede Kamer. Vervolgens was hij hoogleraar staathuishoudkunde in Groningen (1881-1891 [1]) en Amsterdam.

      Van 1897 tot 1901 was hij minister van Justitie in het kabinet Pierson-Goeman Borgesius. In die functie was hij nauw betrokken bij de sociale wetgeving. Tot stand kwamen de kinderwetten, de Ongevallenwet, de Woningwet en de Leerplichtwet. Tegen het einde van zijn ministerschap voltrok Cort als bijzonder ambtenaar van de burgerlijke stand op 7 februari 1901 het huwelijk van koningin Wilhelmina met hertog Hendrik van Mecklenburg-Schwerin.

      In de Tweede Kamerverkiezingen van 1901 werden de liberalen verslagen door de confessionelen. Daarna was Cort van der Linden lid van de Raad van State (vanaf 1901). In 1905 weigerde hij de leiding op zich te nemen van een door Goeman Borgesius gevormd liberaal minderheidskabinet. Tijdens de kabinetscrisis van 1907 kreeg hij op 18 februari van koningin Wilhelmina de geheime opdracht een "fusiekabinet" te vormen, dat de steun zou hebben van zowel christelijke als liberale fracties in de Kamer. Op 21 februari gaf hij zijn opdracht terug: voor zo'n kabinet was de tijd nog niet rijp.

      Toen in de zomer van 1913 een poging van Dirk Bos was mislukt om een kabinet van liberalen en socialisten te formeren, vormde hij het extra-parlementaire kabinet-Cort van der Linden. Zijn kabinet bestond zowel uit linkse als rechtse liberalen waartussen Cort van der Linden als premier als centrum-liberaal stond.

      Hoewel zelf pro-Duits (in die jaren noemde men hem wel "Unter den Linden") voerde Cort van der Linden met zijn regering een krachtige neutrale politiek en hield daarmee Nederland buiten de Eerste Wereldoorlog. Dit deed hij naar eigen zeggen vanuit de afweging dat dit de beste oplossing zou zijn. Wanneer Nederland namelijk de kant van Duitsland zou kiezen en dat land zou verliezen, dan zou Nederland zijn overzeese koloniën kwijtraken. Koos Nederland de zijde van de geallieerden, dan zou Nederland wanneer Duitsland zou winnen zijn zelfstandigheid verliezen. Ondanks de vaak krampachtige neutraliteit was de regering op sommige terreinen, met name op economisch gebied, pro-Duits.

      In 1915 werd Cort van der Linden minister van Staat. De regering Cort van der Linden voerde in 1917 een belangrijke grondwetswijziging door met de invoering van het algemeen kiesrecht voor mannen en maakte een eind aan de schoolstrijd.

      In 1918 werd de liberale coalitie als gevolg van het algemeen kiesrecht verpletterend verslagen door de confessionelen en de sociaaldemocraten. Charles Ruys de Beerenbrouck van de Roomsch-Katholieke Staatspartij werd zijn opvolger als premier. Cort van der Linden zou de laatste liberale premier van Nederland zijn totdat de VVD'er Mark Rutte in 2010 premier werd van het minderheidskabinet Rutte. Deze laatste haalde bij de val van het kabinet Kabinet-Rutte III Cort van der Linden aan, met diens uitspraak dat de taak van de overheid was om "de overmoedigen terug te dringen, de zwakken te beschermen, het risico te verdelen en zich in het haastig gedrang aan allen tot gids te stellen".

      Pieter Cort van der Linden had bij zijn aantreden als premier bij de koningin bedongen dat hij na zijn ministerschap opnieuw lid zou worden van de Raad van State (hij bleef dit tot 1934). Hij overleed op 89-jarige leeftijd en werd op 18 juli 1935 op de Haagse begraafplaats Oud Eik en Duinen begraven.
      Persoonlijk

      Ook zijn vader Gijsbertus Martinus van der Linden en zijn zoon Pieter Willem Jacob Henri Cort van der Linden waren politicus, evenals zijn zwager Johan George Gleichman.

      Cort van der Linden is tweemaal getrouwd geweest. Zijn eerste echtgenote, Joanna Diderica Wttewaall (1851-1874), een kleindochter van Gerard Wttewaall van Wickenburgh overleed nog geen jaar na hun huwelijkssluiting op haar kraambed. Hun kind overleefde de geboorte ook niet. Hij hertrouwde in 1880 met Johanna Cornelia de Koning. Uit dit tweede huwelijk kwamen vier zoons voort. Zijn oudste zoon Gijs overleed al op tienjarige leeftijd. Zijn tweede zoon Coos, slechts 31 jaar oud, kwam bij een treinramp om het leven. Een derde zoon overleefde nog geen jaar later een treinongeluk. Kerkelijk behoorde hij tot de Remonstrantse Broederschap.
    Persoon-ID I438038  groeneveld
    Laatst gewijzigd op 6 okt 2021 

    Vader Gijsbertus Martinus van der Linden,   geb. ca. 1812, Dordrecht Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie,   ovl. Ja, datum echter onbekend 
    Moeder Jacoba Henrietta Wttewaall,   geb. ca. 1812, Schalkwijk Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie,   ovl. Ja, datum echter onbekend 
    Getrouwd 18 sep 1843  Houten Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie 
    Gezins-ID F1616596489  Gezinsblad  |  Familiekaart

    Gezin 1 Joanna Diderica Wttewaall,   geb. ca. 1852, Leiden Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie,   ovl. Ja, datum echter onbekend 
    Getrouwd 29 mei 1873  Houten Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie 
    Type: civil 
    • Het Utrechts Archief:

      Bruidegom
      Pieter Wilhelm Adrianus Cort van der Linden
      Geboorteplaats
      's-Gravenhage
      Leeftijd
      27

      Bruid
      Joanna Diderica Wttewaall
      Geboorteplaats
      Leiden
      Leeftijd
      21

      Vader van de bruidegom
      Gijsbertus Martinus van der Linden
      Moeder van de bruidegom
      Jacoba Henrietta Wttewaall

      Vader van de bruid
      Bartholomeus Willem Wttewaall
      Moeder van de bruid
      Maria Cornelia Hartevelt

      Gebeurtenis
      Huwelijk
      Datum
      29-05-1873
      Gebeurtenisplaats
      Houten
      Documenttype
      BS Huwelijk
      Erfgoedinstelling
      Het Utrechts Archief
      Plaats instelling
      Utrecht
      Collectiegebied
      Utrecht
      Archief
      481
      Registratienummer
      848-05
      Aktenummer
      3
      Registratiedatum
      29-05-1873
      Akteplaats
      Houten
      Collectie
      Burgerlijke Stand van de gemeenten in de provincie Utrecht 1811-1902
      Boek
      Houten 1873
    Gezins-ID F1633432574  Gezinsblad  |  Familiekaart

    Gezin 2 Johanna Cornelia de Koning,   geb. ca. 1861, Dordrecht Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie,   ovl. Ja, datum echter onbekend 
    Getrouwd 28 jul 1880  Dordrecht Vindt alle personen met gebeurtenissen op deze locatie 
    Type: civil 
    • Regionaal Archief Dordrecht:

      Bruidegom
      Pieter Wilhelm Adrianus Cort van der Linden
      Geboorteplaats
      's-Gravenhage
      Leeftijd
      34

      Bruid
      Johanna Cornelia de Koning
      Geboorteplaats
      Dordrecht
      Leeftijd
      19

      Vader van de bruidegom
      Gijsbertus Martinus van der Linden
      Moeder van de bruidegom
      Jacoba Henrietta Uttervaall

      Vader van de bruid
      Jacobus de Koning
      Moeder van de bruid
      Petronella Wilhelmina van der Linden

      Gebeurtenis
      Huwelijk
      Datum
      28-07-1880
      Gebeurtenisplaats
      Dordrecht
      Documenttype
      BS Huwelijk
      Erfgoedinstelling
      Regionaal Archief Dordrecht
      Plaats instelling
      Dordrecht
      Collectiegebied
      Zuid-Holland
      Aktenummer
      136
      Registratiedatum
      28-07-1880
      Akteplaats
      Dordrecht
      Aktesoort
      Huwelijksakte
    Gezins-ID F1616596491  Gezinsblad  |  Familiekaart